Devlet Tiyatrosu’nda Alman Kadın Yazarlar -2
Sibel Arslan Yeşilay
(Tiyatro Dergisi, Mart 2004, Sayı 140)
 
İstanbul Devlet Tiyatrosu, “Dört Kadın Dört Dünya”adı altında Goethe Enstitüsü ile işbirliği içinde gerçekleştirdiği okuma tiyatrosu dizisini sürdürüyor. Çağdaş Alman Tiyatro Edebiyatı’nı tanıtmayı amaçlayan program Şubat ayında Gesine Danckwart’ın “Ekmek Parası” ve Kerstin Specht’in “Kurbağa Prenses” adlı oyunlarıyla başlamıştı. Geçen sayımızda tanıttığımız iki yazarın ardından bu sayımızda da “Dört Kadın Dört Dünya” programının ikinci ayağında yer alan oyun yazarlarından Sibylle Berg ve Theresia Walser’i tanıtıyoruz. Okumalarda yazarların da hazır bulunacağı ve gösteri sonunda izleyicilerle söyleşeceği proje kapsamında Türkçeye çevrilen ve Mitosboyut Yayınları tarafından kitap halinde yayımlanacak olan oyunların tümü Türkiye’de ilk kez izleyici karşısına çıkıyor.

Sibylle Berg
Sibylle Berg 1966’da Weimar’da doğdu. Babası müzik profesörü, annesi kütüphaneciydi. Genç bir kuklacı olarak Demokratik Alman Cumhuriyeti’nde dolaştı ve 1984’te ülke dışına çıktı. 21 yaşındayken Tessin’de Scuola Dimitri sanat okuluna girdi, daha sonra Hamburg’a gitti. Hamburg limanında temizlikçilikten kamyon şöförlüğüne kadar birçok işte çalıştı. Çocukluğundan beri yazmaya eğilimli olan Sibylle Berg Hamburg’da yaşadığı yıllarda ilk kez öykülerini, yazılarını ve röportajlarını yayımlatmaya başladı. Öyküleri “Marie Claire”, “Allegra” , “Zeit Magazin”ve “Stern”de yayımlanmaya başladı. Bir dergi için Gerhard Schröder’e seçim kampanyası gezisinde eşlik etti.

1997’de ilk romanı “Ein paar Leute suchen das Glück und lachen sich tot“ çıktı. 1999’da romanından aynı adla tiyatroya uyarlanan oyunun gördüğü ilgi Berg’i tiyatro oyunları yazmaya yöneltti.
2000 yılında, dergilere yazdığı makaleleri “Gold” adlı kitabında topladı. Doğu Almanya’dayken hep hayalini kurduğu Zürih’e yerleşti. Bugün Zürih’te yaşayan Berg, söylentilere göre çoğunlukla bilgisayarının başında oturuyor ve ayda bir kez Japon bahçeli evinden çıkıp suşi yiyip cappuccino içmek ve kültür yaşamında katılmak üzere bir Jaguar Taksiye binip kente iniyormuş. Kitaplarının kapaklarına otel süitlerinde çekilmiş mücevherli, tuvaletli pozlar veren Berg, günümüz Avrupa tiyatrosunun en renkli yazarları arasında yer alıyor.

“Berg tiyatrodan nefret ediyor” başlıklı makalesinde şöyle diyor: “Sahnede aşırı makyajlı tipler,sıkıcı metinleri kötü tonlamalarla söyleyerek zıplayıp dururlar. “Neee, gidiyorrrsun demek!” böyle boktan şeyler söylerler. Oyuncuları da hiç sevmem. Bütün dünyanın içlerindekini görmek istediğini sanan ve kılavuzsuz kendi zayıf ruhlarını deşeleyen kibirli yaratıklardır çoğunlukla.“
 Oyunları:
 “Ein paar Leute suchen das Glück und lachen sich tot”, ilk oynanış: Theater Rampe, Stuttgart, 1999
“Helges Leben” , ilk oynanış:Schauspielhaus Bochum, 2000
“Eine Stunde Glück”, ilk oynanış: Theater der Stadt Heidelberg, 2000
“Köpek, Kadın, Erkek”, ilk oynanış:Theater Rampe, Stuttgart, 2001
“Herr Mautz”, ilk oynanış:Theater Oberhausen, 2002
„Schau da geht die Sonne unter“ Bochum, 2003
 Düzyazıları:
 “Ein paar Leute suchen das Glück und lachen sich tot”, Roman, Leipzig, 1997
“Sex II” , Leipzig, 1998
“Amerika”, Hamburg, 1999
“Gold” Hamburg, 2000
“Das Unerfreuliche zuerst- Herrengeschichten”, Köln 2001
  
“KÖPEK, KADIN, ERKEK”
 Oyun, tıpkı adı gibi açık ve net: Bir kadın, bir erkek ve bir köpekten oluşan üç isimsizin bir yıllık yaşantısını yansıtıyor. Kadın ve Erkek tanışırlar, birlikte oturmaya başlarlar, ilişkilerinin günlük yaşamı içinde alışkanlık ve yabancılaşma ortaya çıkmaya başlar. Oyunun eğlenceli, ironik ve felsefi boyutunu ise anlatıcı tadında olayları aktaran köpek oluşturur. Oyunda yazar kadın ve erkek cinsinin klişelerini bolca kullanıyor. Örneğin bir yandan eşit ve özgür olan kadın, içten içe de erkeksiz kalma korkusuyla olmadık şekilde davranıp, erkeğe hayatı zindan edebiliyor.

“Köpek,Kadın,Erkek”te kadın-erkek ilişkisi son derece nesnel bir bakış açısıyla bir köpeğin gözünden anlatılıyor. 40 yaşlarında iki bekar insan tanışır ve birbirleriyle sıkça görüşmeye başlarlar. Erkek grafiker, kadın çevirmendir. Erkek sık sık kadını ziyarete gider, ona çiçekler getirir. Sohbet eder ve sokağı seyrederler. Daha sonra birlikte bir eve taşınırlar ve köpeği yanlarına alırlar. Ve bütün oyun köpeğin ağzından anlatılır. Köpek ilişkinin sismografı, katalizatörü, yer de yer de psikiyatristliğini üstlenir.

İsrailli yazar Yael Hedaya’nın “Liebe Pur” isimli romanından esinlenilen oyunda Köpek, 30 küçük bölümden oluşan oyunda kronolojik olarak olayları anlatır, bu anlatı Kadınla Erkeğin 20 kısa diyalogu ve az sayıda monologuyla kesintiye uğrar.
 
İlk kez 2001 yılında Stuttgart’ta Theater Rampe tarafından sahnelenen „Köpek,Kadın,Erkek“ 2002’de Mülheim Tiyatro Festivali’nde seyirciler tarafından yılın oyunu seçildi.
 

Köpek,Kadın,Erkek
Yazan: Sibylle Berg
Çeviren: Sibel Arslan Yeşilay
Yöneten: Özden Çiftçi
Oyuncular: Habibe Merih Atalay, Özden Çiftçi,Nişan Şirinyan
 "Köpek, Kadın, Erkek", 13 Mart Cumartesi 2004 saat 15.00, Aziz Nesin Sahnesi
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Theresia Walser
KİNG KONG'UN KIZLARI
Yaşlılar yurdunda çalışan üç hemşire ve altı yaşlı arasında geçen oyun ötenazi, kuşak çatışması, yaşlılık ve ölüm konularını ele alıyor. „Son yolculuğun hostesleri“ olan üç hemşire, işlerine renk katmak için ölmek üzere olan yaşlılara ünlü starların ölüm sahnelerini bire bir kopya ederek bir yıldız gibi ölmelerini sağlarlar.
"King Kong'un Kızları" yaşamın sonuna ve ölüme ilişkin bir oyun. Şiirsel, esprili diyaloglarla bezeli oyunda komediyle trajedi iç içe geçiyor. Bir yıl boyunca yaşlılar yurdunda çalışan Theresia Walser'in gözlemlerinden yola çıkarak yazdığı ve 1999'da yılın oyunu seçilen "King Kong'un Kızları" yaşlılık ve ölüm üzerine yazılmış bir kara komedi. "King Kong'un Kızları" ilk kez 1998 yılında Zürih'te Theater Neumarkt’ta sahnelendi. "Çağdaş Alman tiyatrosunun en nükteli ve en zekice işlenmiş oyunlarıdan biri" (Frankfurter Allgemeine Zeitung).

Theresia Walser
1967'de Friedrichshafen'da doğdu. 1990 yılında Bern'deki Tiyatro Okulu'nda oyunculuk eğitimi aldı. Ünlü Alman yazar Martin Walser'in en küçük kızı olan Theresia Walser „Theater Heute“ dergisi tarafından 1998'de yılın umut vaat eden genç yazarı seçildi. 1999 yılında yılın en iyi oyun yazarı seçildi. Theresia Walser serbest yazar olarak Berlin'de yaşıyor.

KİNG KONG’UN KIZLARI
Yazan: Theresia Walser
Çeviren: Sibel Arslan Yeşilay
Yöneten:Işıl Yücesoy
Oynayanlar:Gılman Peremeci, Habibe Merih Atalay, Seray Gözler, Sevinç Aktansel Çetinok, Serpil Tamur, Payidar Tüfekçioğlu, Atsız Karaduman, Işıl Yücesoy, Seda Yıldız, Murat Karasu

Theresia Walser "King Kong'un Kızları", 27 Mart 2004Cumartesi saat 15.00, Aziz Nesin Sahnesi