İ |
YAZAN : Nazım HİKMET
YÖNETEN : Kenan IŞIK
DEKOR : Ali YENEL
KOSTÜM : Gönül SİPAHİOĞLU
DRAMATURG: Sibel ARSLAN YEŞİLAY
OYNAYANLAR
Ragıp SAVAŞ, Defne ŞENER, Turgay KANTÜRK, Aytekin ÖZEN, Fidan TEK, Edip
SANER, Nurhayat ATASOY, Sait GENAY, Sinan ALBAYRAK, Cihan İnan
BEKAR,Orhan Kemal AYDIN, Münir AKÇA, Ayşe DEMİREL, Diğdem German AYDIN,
Meral ÇETİNKAYA, Faruk ÜNER, Gökhan BOZKURT, Çiğdem ERDİN, Erdoğan SICAK
“İVAN İVANOVİÇ VAR MIYDI YOK MUYDU?” Nazım Hikmet’in bürokrasiyi
kıyasıya eleştirdiği bir hiciv.
1955 yılında yazılan, 1957 yılında Moskova Satir Tiyatrosu’nda
sahnelenişinin ikinci akşamı yasaklanan “İVAN İVANOVİÇ VAR MIYDI YOK
MUYDU?” , Türkiye’de ilk kez Bakırköy Belediye Tiyatroları tarafından
sahnelenmişti. 1991’de 3.Uluslararası İstanbul Tiyatro Festivali’nde
sergilenen yapım “İsmet Küntay En İyi Yapım” ödülü ile Eleştirmenler
Birliği en iyi yapım ödülünü almıştı.BBT’de yeniden sahnelenen oyun 2001
yılında Avni Dilligil En başarılı yapım, en başarılı yardımcı kadın
oyuncu: (Meral Çetinkaya ), en başarılı dekor tasarımı: (Ali Yenel ) ve
en başarılı kostüm tasarımı (Gönül Sipahioğlu ) ödülleriyle, İsmet
Küntay en iyi kadın oyuncu (Meral Çetinkaya) ödüllerini kazandı.
Bakırköy Belediye Tiyatroları’nın 10. kuruluş yıldönümü nedeniyle yine
Kenan Işık tarafından farklı bir yorumla sahnelenen oyun, sıradan bir
tesviyeciyken üst düzey bürokrat olan , iyi niyetli, dürüst Petrof’un,
İvan İvanoviç ve çevresindeki diğer insanların yardımıyla iktidarın
cazibesine kapılarak içinde yaşadığı topluma ve kendine yabancılaşmasını
ele alıyor. Olayların sosyalist düzende geçtiği “İVAN İVANOVİÇ VAR MIYDI
YOK MUYDU?”, evrensel açıdan bakıldığında, yalnız sosyalist sistemdeki
değil, tüm sistemlerdeki bürokrasinin insan yaşamını dayanılmaz hale
getirmesini hicvediyor.
“İvan İvanoviç Var Mıydı Yok Muydu?” adından da anlaşılacağı gibi, olup
olmadıklarından söz edilen İvan’ları tartışan bir oyun. İvan İvanoviç
soyut biri ya da birileri.Bürkorasinin yaşamı çekilmez hale getiren sıkı
düzeninin, kurallarının bekçisi, jandarması. Bir ruh İvan İvanoviç,
hemcinslerinin üzerinde baskı kuran otoriteyi, yetkiyi sadizme
dönüştürerek insanlara kötülük etmekten haz duyan bir kötülük anıtı.
|
| |
İVAN İVANOVİÇ:
"Nazım Hikmet, Hikmet oğlu Nazım Ran...
Cancağızım...Biliyorum, Sovyetler Birliği ikinci yurdunuzdur. Sovyet
insanlarını seversiniz, sayarsınız... Eski partilisiniz. İyi, güzel,
ama, Sovyetler’de geçen bir hikayeyi anlatan ilk piyesiniz hicviye mi
olmalıydı?Tipik Sovyet insanı Petrof mudur? Ben miyim? Niye Petrof’un
itibarını kırmaya kalkışıyorsunuz? Ne diye bizimle uğraşıyorsunuz? Zaten
işimiz gücümüz başımızdan aşkın... Rahat bırakın bizi... Hani ne de olsa
yakışık almıyor... Ne de olsa misafirsiniz şurda... Sovyet halkının
konukseverliğini kötüye kullanmak doğru olur mu? Sonra, konuğun kusuruna
akılmaz ama, bir hadde kadar... Demek istediğim bu piyesi yazmaktan
vazgeçin... Hem sizin için, hem bizim için, hem de bunu oynamaya
kalkışacak tiyatrolar için, eğer böylesi bulunursa, daha iyi... Yok ille
de yazacaksanız, sonunu tatlıya bağlayın."
İvan İvanoviç var mıydı yok muydu? ,Nazım Hikmet, II.Perde, 7.Tablo
|