Yazan: R.W.Fassbinder
Çeviren: Sibel Arslan Yeşilay
Fassbinder’in ilk tiyatro çalışması antiteatr için Goldoni’den
uyarladığı Kahvehane oldu. Kahvehane’yi 1969 yılında antiteatr ekibiyle
Bremen Tiyatrosu’nda sahneledi. Goldoni’nin kumar tutkusunun esiri olmuş
bir Venedikli tüccarın odak noktasını oluşturduğu burlesk komedisi,
Fassbinder’in elinde trajik bir farsa dönüştü. Fassbinder’in bu rejisi
1970 yılı başlarında WDR televizyonu tarafından filme alındı.
Bremen’deki sahnelemeden farklı olarak burada dekorun bir kısmından
vazgeçildi.
Oyuncular sahnenin çeşitli yerlerine gruplanmış olan kahvehane
sandalyelerinde oturuyorlardı. Antre yaptıktan sonra hareketsiz oturarak
dekoratif bir işlev taşıyorlardı.Goldoni’nin metninde yapılan zekice
değişikliklerle oyun, bir başka insana yardım etmenin olanaksızlığını
ele alan bir metne dönüştü.
Goldoni’nin Venedik burjuvazisin tiyatro aracılığıyla eğitmek amacıyla
kaleme aldığı ve toplumdaki yanlış ya da kamu ahlakına aykırı
davranışların yol açtığı sorunları mizaha başvurarak sergilediği
oyunları arasında en bilinenlerden biri olan “Kahvehane” , Fassbinder’in
elinde , günümüz burjuvazisinin tipik sınıfsal hastalıklarının, para
bağımlılığının, erkeklerin maço görünme arzusunun parodisine
dönüşmüştür.
Goldoni’nin duygusal ve ılımlı uslübunda seyirciye sempatik gösterilen
Don Marzio’lar, Rİdolfo’lar ve Pandolfo’lar, Fassbinder’in oyununda
materyalist ve duygusal yönden yabancılaşmaya uğramış Alman orta
sınıfının kara mizah tonlardaki alegorisini yaratıyor.
.......................................................................................................................................................
Rainer
Werner Fassbinder
31.5.1945 Bad Wörishofen’de (Bavyera) doğdu. Anne-babası boşandıktan
sonra annesiyle yaşamaya başladı.
1961-63 Lise öğrenimini yarım bırakıp Köln’de emlakçılık yaptı.
1963-66 Münih’te Firdl Leonhard Studio’da oyunculuk eğitimi gördü.Burada
Hanna Schygulla ile tanıştı.
1966-67 “Kent Gezginleri” ve “Küçük Kaos” adlı ilk kısa filmlerini
çekti.
1967-68 Münih’teki “Action Theater” grubuna katıldı. Burada “Leonce ile
Lena”yı, ardından kendı yazdığı “Kerhaneci” oyununu sahneledi.
1968 Alışılmışın dışındaki film, sahne ve televizyon çalışmalarıyla ilgi
uyandıran “antiteatr” grubunun kurucuları arasında yer aldı.
1969 İlk filmi “Aşk Ölümden Soğuktur” fazla ses getirmedi. İkinci
yönetmenlik çalışması olan “Kerhaneci”nin sinema versiyonuyla iki ödül
birden kazandı. Antiteatr dağıldı.
1970 Bir yıl içinde “Kahvehane”, “Whity”, “ Niklashaus Yolculuğu”,
„Amerikan Askeri“, „Kutsal Fahişeden Sakın“ ve „İngolstadt’ın Öncüleri“
filmlerini çekti. Ayrıca sahneleme, uyarlama ve iki radyo oyunu
çalışmasını da aynı yıl içinde gerçekleştirdi.
1971 „Dört Mevsim Satıcısı“ filmini çevirdi.
1972 „Sekiz Saat Bir Gün Değildir“ adlı diziyi çekti. Başrolünü Hanna
Schygulla’nin oynadığı dizi tartışmalara yol açtı ve ancak beş bölüm
çekilebildi.
1973 Yaşlı bir temizlikçi kadınla genç bir Faslı işçi arasındaki aşkı
anlatan „Korku Kemirir Ruhu“ filmi büyük yankı uyandırdı. Aynı yıl
Theodor Fontane’nin romanı „Effi Briest“i filme çekti. Film Berlin Film
Festivali’nde büyük bir başarı kazandı.
1974-75 „Küster Ana’nin Cennete Yolculuğu“,“Oysa Tek İsteğim Beni
Sevmeniz“ filmlerini çekti. Frankfurt’taki Theater am Turm tiyatrosunun
sanat yönetmenliğini üstlendi.
1976-78 „Çöp, Kent ve Ölüm“ oyunu tartışma yarattı.“Çin Ruleti“ ve „Despair“
filmleriyle Almanya dışında daha geniş bir seyirci kitlesine ulaşmaya
çalıştı.
1977 New York’ta 12 filminin gösterildiği Fassbinder Festivali
düzenlendi. New York Times tarafından “Batı Avrupa’nın en orijinal, en
üretken, en yetenekli sinemacısı” olarak nitelendirildi.
1978 “Onüç Aylı Bir Yılda” filmini yönetti. “Maria Braun’un Evliliği”
filmiyle büyük başarı kazandı ve ödüller aldı.
1980 Alfred Döblin’in romanından yaptığı “Berlin Alexander Meydanı”
filmiyle en büyük düşünü gerçekleştirdi.
1981 Şarkıcı Lale Andersen’ın anılarından yola çıktığı “Lili Marleen”
seyircinin yoğun ilgisiyle karşılaştı. İlk belgesel filmi “Trans Halinde
Tiyatro ”yu çekti.
1982 “Veronika Voss’un Özlemi“ filmi Berlin Film Festivali’nde Altın Ayı
ödülünü alarak Fassbinder’in kazandığı son başarı oldu. Son projesi ise
Jean Genet’nin romanından uyarladığı “Querelle” filmi oldu.
10 Haziran’da Münih’te öldü.