GENÇ ALMAN OYUN YAZARLARI ŞEHİR TİYATROLARI’NDA!
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu, Goethe Enstitüsü işbirliğiyle “Okuma Tiyatrosu-Çağdaş Alman Yazarları” başlıklı etkinlikler dizisi düzenliyor.
Şubat-Mayıs 2002 tarihleri arasında gerçekleştirilecek olan etkinlikler, Alman tiyatro edebiyatının son dönemde öne çıkan, ödüllü dört genç yazarının ilk kez türkçeye çevrilen oyunlarını kapsıyor. Okuma Tiyatrosu kalıpları içinde yapılacak olan dört performans Şehir Tiyatrosu sanatçıları tarafından gerçekleştirilecek.
Ortak bir konsept içinde sergilenecek olan performanslar, Alman yazarların farklı dil ve üsluplarda kurdukları dünyalarla tanışmak ve buluşmak için bir ilk adım niteliği taşıyor.“Okuma Tiyatrosu” performansları, düz bir okuma yerine, ışık, müzik, efekt, dekor, kostüm, koreografi gibi unsurlarla desteklenerek seyircinin imgelemini özgür ve yaratıcı kılmak adına seyir zevki verecek somut imgelerle sunulacak.
Etkinliğin bir diğer özelliği de performansların ardından gerçekleştirecekleri söyleşi için oyun yazarlarının Türkiye’ye gelecek olmaları.
Böylece bir yandan ülkemizde pek yaygın olmayan bu türün tanıtımı ve seyircinin okuma tiyatrosuna alıştırılması hedeflenirken, bir yandan da yazarlarının katılımıyla ülkemizde tanınmayan yeni oyunların Alman tiyatro edebiyatı bağlamında yeni yönelimleri, yazarların tiyatro sanatına yaklaşımları irdelenebilecek.
Şubat ayından başlayarak her ay bir oyunun okuma tiyatrosu formunda sergileneceği etkinlikte, ortak konsept dahilinde sabit bir tasarım ekibi yer alacak. Konsept tasarımı Mehmet Atak ile Bakırköy Belediye Tiyatroları dramaturgu Sibel Arslan Yeşilay tarafından gerçekleştirilen projede yer alacak oyunlar:
4 Şubat
2002 “TORUN İSTİYORUM” yazan: Thomas Jonigk
18 Mart 2002 “UZUN ZAMAN ÖNCE MAYISTA” yazan: Roland Schimmelpfennig
8 Nisan 2002 “KADINLAR SAVAŞ KOMEDİ” yazan: Thomas Brasch
6 Mayıs 2002 “ATEŞ YÜZLÜ” yazan: Marius von Mayenburg
Performanslar saat 20.30’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi Cep Tiyatrosu’nda ücretsiz olarak sergilenecektir. Gösteride hazır bulunan oyun yazarları, okuma’nın ardından izleyicilerle söyleşi yapacaktır. Okuma Tiyatrosu- Çağdaş Alman Yazarlar” başlıklı proje için türkçeye kazandırılan “Torun İstiyorum”, “Uzun Zaman Önce Mayısta”, “Kadınlar Savaş Komedi” ve “Ateş Yüzlü” oyunları Mitosboyut Yayınları tarafından yayımlanacaktır.
Okuma Tiyatrosu İzlenim Cumhuriyet
----------------------------------------------------------------
OKUMA TİYATROSU 1: “TORUN İSTİYORUM”
4 ŞUBAT 2002 tarihinde saat 20.30’da Harbiye Cep Tiyatrosu’nda gerçekleştirilecek olan , yazarı Thomas Jonigk’in de hazır bulunacağı ve gösterinin ardından seyircilerle söyleşeceği “Torun İstiyorum” İstanbul Şehir Tiyatroları’nın Goethe Enstitüsü’yle ,işbirliği içinde gerçekleştirdiği ”Okuma Tiyatrosu-Çağdaş Alman Yazarları” etkinlikler dizisinin ilk performansı.
Oyun, oğlu’nu anne-baba-çocuk kutsal üçgenine dahil etmek için elinden geleni yapan, “ailedeki torunsuzluğa son vermek”te ısrarlı bir annenin bir türlü yola gelmek bilmeyen eşcinsel oğlunu toplumsal sisteme entegre etme çabalarını konu alıyor. Burjuva aile yapısına ve katolisizme sert kara komediyle keskin eleştiriler getiren “Torun İstiyorum” oyunuyla Thomas Jonigk 90’lı yıllarına yeni-absürd tiyatrosunun önemli temsilcileri arasına girdi. İlk kez 1994’te Bonn’da sahnelenen oyun bir yıl sonra Almanya’nın en önemli festivallerinden Mülheim Festivali’nde Yılın En İyi oyununa aday gösterildi ve Goethe Enstitüsü Özendirme ödülü kazandı.Bulvar komedisi öğeleriyle bezeli, ama esprileri ve gerilimi daha çok yazarın dil ustalığından, yarattığı kendine özgü dilden kaynaklanan “Torun İstiyorum”da kadın-erkek eşitliği, Hıristiyanlık, hoşgörü ve özgürlük karikatürize edilmiş tiplemelerle karşımıza çıkıyor.
Thomas Jonigk
1966 doğumlu Thomas Jonigk Berlin’de Yeni Alman Edebiyatı ve Tiyatro Bilimi öğrenimi gördü. Çeşitli devlet ve şehir tiyatrolarının birçok projesinde yer aldı, özellikle Stefan Bachmann ve kendi kurduğu “Theater Affekt” gurbuyla çalıştı.
1997-1999: Viyana Schauspielhaus’un başdramaturgluğunu üstlendi.
2000 yılından beri serbest yazar olarak Berlin’de yaşıyor. Radyo oyunu , opera librettosu ve roman da yazan Jonigk’in tiyatro oyunları Hollanda, Fransa,Filipinler, Rusya, ABD, Finlandiya, İngiltere başta olmak üzere dünyanın çeşitli ülkelerinde sahneleniyor.
TORUN İSTİYORUM
|
OKUMA TİYATROSU 1: “TORUN İSTİYORUM”
4 ŞUBAT 2002 tarihinde saat 20.30’da Harbiye Cep Tiyatrosu’nda gerçekleştirilecek olan , yazarı Thomas Jonigk’in de hazır bulunacağı ve gösterinin ardından seyircilerle söyleşeceği “Torun İstiyorum” İstanbul Şehir Tiyatroları’nın Goethe Enstitüsü’yle ,işbirliği içinde gerçekleştirdiği ”Okuma Tiyatrosu-Çağdaş Alman Yazarları” etkinlikler dizisinin ilk performansı. Oyun, oğlu’nu anne-baba-çocuk kutsal üçgenine dahil etmek için elinden geleni yapan, “ailedeki torunsuzluğa son vermek”te ısrarlı bir annenin bir türlü yola gelmek bilmeyen eşcinsel oğlunu toplumsal sisteme entegre etme çabalarını konu alıyor. Burjuva aile yapısına ve katolisizme sert kara komediyle keskin eleştiriler getiren “Torun İstiyorum” oyunuyla Thomas Jonigk 90’lı yıllarına yeni-absürd tiyatrosunun önemli temsilcileri arasına girdi. İlk kez 1994’te Bonn’da sahnelenen oyun bir yıl sonra Almanya’nın en önemli festivallerinden Mülheim Festivali’nde Yılın En İyi oyununa aday gösterildi ve Goethe Enstitüsü Özendirme ödülü kazandı.Bulvar komedisi öğeleriyle bezeli, ama esprileri ve gerilimi daha çok yazarın dil ustalığından, yarattığı kendine özgü dilden kaynaklanan “Torun İstiyorum”da kadın-erkek eşitliği, Hıristiyanlık, hoşgörü ve özgürlük karikatürize edilmiş tiplemelerle karşımıza çıkıyor.
1966 doğumlu Thomas Jonigk Berlin’de Yeni Alman Edebiyatı ve Tiyatro Bilimi öğrenimi gördü. Çeşitli devlet ve şehir tiyatrolarının birçok projesinde yer aldı, özellikle Stefan Bachmann ve kendi kurduğu “Theater Affekt” gurbuyla çalıştı. 1997-1999: Viyana Schauspielhaus’un başdramaturgluğunu üstlendi. 2000 yılından beri serbest yazar olarak Berlin’de yaşıyor. Radyo oyunu , opera librettosu ve roman da yazan Jonigk’in tiyatro oyunları Hollanda, Fransa,Filipinler, Rusya, ABD, Finlandiya, İngiltere başta olmak üzere dünyanın çeşitli ülkelerinde sahneleniyor.
TORUN İSTİYORUM Yazan: Thomas Jonigk Çeviren:Sibel Arslan Yeşilay Yöneten: Mehmet Atak Dramaturg: Sibel Arslan Yeşilay Yardımcı Yönetmen: Aslı Öngören Dekor:Hüseyin Özinal Kostüm: Onur Uğurlu Işık: Mustafa Türkoğlu Efekt: Levent Akman Müzik: Murat Bavli Hareket: Eftal Gülbudak Oyuncular: Anne: Celile Toyon Oğul: Serdar Orçin Norma:Hale Akınlı Rahip: Mazlum Kiper Gelin Adayı: Sevinç Erbulak Klaus: İbrahim Can Suflör: Ali Mert Yavuzcan Parantez İçi: Ayça Telırmak
|
|
Şehir
Tiyatroları’nda Okuma Tiyatrosu 2:
İstanbul Şehir Tiyatroları ile Alman Kültür Merkezi tarafından düzenlenen “Çağdaş Alman Yazarlar” başlıklı okuma tiyatrosu ve enstalasyon bazlı performans dizisinin ikinci gösterisi “Uzun Zaman Önce Mayısta”, 18 Mart Pazartesi saat 20.30’da Harbiye Muhsin Ertuğrul Sahnesi Cep Tiyatrosu’nda gerçekleştirildi. Oyunun yazarı Roland Schimmelpfennig de hazır bulunduğu gösterinin ardından, izleyicilerin sorularını yanıtladı ve bir söyleşi gerçekleştirdi. Konsept tasarımı Mehmet Atak ile Sibel Arslan Yeşilay tarafından gerçekleştirilen proje, Alman tiyatro edebiyatının son dönemde öne çıkan ödüllü dört yazarının Türkiye’de ilk kez seyirci karşısına çıkacak oyunlarını kapsıyor. Okuma Tiyatro etkinliklerinin ilki Thomas Jonigk’in yazdığı “Torun İstiyorum”la 4 Şubat’ta gerçekleştirildi. Roland Schimmelpfennig’in yazdığı “Uzun Zaman Önce Mayısta” ise ikinci okuma tiyatrosu gösterisi olarak 18 Mart’ta seyirci karşısına çıktı. Okuma Tiyatrosu 8 Nisan’da Thomas Brasch’ın yazdığı “Kadınlar Savaş Komedi” ile devam edecek ve 6 Mayıs’ta Marius von Mayenburg’un yazdığı “Ateş Yüzlü” adlı oyunla sona erecek. Dört yazarın farklı anlatım dili ve biçemlerde kurdukları dünyalarla tanışmak ve buluşmak için bir ilk adım niteliği de taşıyan “okuma tiyatrosu” performansları, düz bir okuma yerine, ışık, müzik, efekt, dekor, kostüm ve koreografi gibi unsurlarla desteklenerek seyircinin imgelemini özgür ve yaratıcı kılacak somut imgelerle sunuluyor. “Okuma Tiyatrosu-Çağdaş Alman Yazarlar” etkinlikleri kapsamında ilk kez türkceye çevrilen ve yalnızca bir defa seyirci karşısına çıkan oyunlar aynı zamanda Mitosboyut Yayınları tarafından yayımlanacak.
İlki şubat ayında gerçekleştirilen okuma tiyatrosu etkinlik dizisinin ikincisi Roland Schimmelpfennig’in kaleme aldığı “Uzun Zaman Önce Mayısta”. Oyun şiir gibi başlığıyla, aşkın daha güzel dönemlerine ait bir anıyı ima ediyor. İki eski aşığın , anılarının aynasında gördükleriyle sohbetleri ve vardıkları nokta: “Artık, bir zamanlar olduğumuz gibi olmadığımız için ve mayıs ayı da yıllar önce olduğu gibi olmadığı için hoşça kal.” “Uzun Zaman Önce Mayısta”, sözden çok hareketin ön plana çıktığı, söylenen kısa kesik cümlelerle dramatik bütünlüğü olan bir öykü anlatmayan yapısıyla, seyircinin düşgücünü harekete geçiren bir yapıya sahip, hem hüzünlü, hem neşeli, bir absürd komedi.
Mehmet Atak’ın yönettiği , Sibel Arslan Yeşilay’ın çevirdiği oyunun dekor tasarımı Hüseyin Özinal, Kostüm tasarımı Onur Uğurlu, ışık tasarımı Mustafa Türkoğlu, Efekt tasarımı Levent Akman, Müzik tasarımı Murat Bavli, Hareket tasarımı Eftal Gülbudak tarafından gerçekleştiriliyor. “Uzun Zaman Önce Mayısta”nın yapım sorumlusu Ümran İnceoğlu, yardımcı yönetmeni Aslı Öngören, asistanlar Cem Uras ve Gökhan Eğilmezbaş. Oyunda Candan Sabuncu, Rozet Hubeş, Orhan Alkaya, Gökhan Eğilmezbaş Bensu Orhunöz, Berrin Akdeniz, Ümran İnceoğlu, Esin Umulu, Ufuk Özkan, Selma Kutluğ , Şenay Saçbüker , Yasemin Gezgin, Sevtap Çapan , Cem Uras, Senan Kara, Işıl Zeynep Karaalp Sibel Topaloğlu,, Ayla Algan, Beklan Algan, , Ali Mert Yavuzcan ve Murat Bavli rol alıyor
1967 doğumlu yazar, Münih’te tiyatro eğitimi aldıktan sonra Münih Kammerspiele Tiyatrosu’nda önce reji asistanlığı yaptı, sonra genel sanat yönetmeni yardımcısı olarak çalıştı. Bir süre ABD’de çalışan Schimmelpfennig İstanbul’da “Bizim Almanca-Unser Deutsch” dergisinin redaksiyonunda çalıştı ve “TAZ” gazetesi İstanbul muhabirliği yaptı.1999’dan buyana Berlin’deki Schaubühne’de yazar ve dramaturg olarak çalışan Schimmelpfennig tiyatro oyunu, radyo oyunu yazarlığının yanısıra reji çalışmaları da yapmaktadır. 1996’da yazdığı “Uzun Zaman Önce Mayısta” Berlin Schaubühne’de 2000yılında ilk kez seyirci karşısına çıktı ve aynı yıl Mülheim Oyun Günleri’ne davet edilerek yılın en iyi oyununa aday gösterildi. Oyunları dünyanın birçok ülkesinde sahnelenen Roland Schimmelpfennig 2001 yılından buyana Berlin Sanat Yüksekokulu’nda öğretim görevlisi olarak çalışmaktadır.
“Uzun Zaman Önce Mayısta” Schimmelpfennig’in 1996’da yazdığı “Uzun Zaman Önce Mayısta” Berlin Schaubühne’de 2000 yılında ilk kez seyirci karşısına çıktı ve aynı yıl Mülheim Oyun Günleri’ne davet edilerek yılın en iyi oyununa aday gösterildi. “Sahne için 81 kısa tablo” alt başlığını taşıyan metin kısa sahnelerden oluşuyor. “Uzun Zaman Önce Mayısta” oyununda , insanların hayatında geçmişin ve anıların önemi, epeyce farklı bir biçimde seyirci karşısına çıkıyor. İlk başlarda pek anlam verilemeyen birçok sahne, oyun ilerledikçe yavaş yavaş anlamlandırılıyor, ama metnin en çekici yanı, yazarın anlattığı hikayenin bütününü hiçbir biçimde ele vermemesi Böylece hem yönetmene, hem de seyirciye sürekli sorular sordurup, farklı yorum olanakları sunuyor. Acaba kadın bavulla kaçtı, sonra da düştü mü? Erkek bisikletle duvara mı çarptı? Peki sonra ne oldu? Neden? ------------------ OKUMA TİYATROSU 4:“ATEŞ YÜZLÜ” OKUMA TİYATROSU 3: “KADINLAR. SAVAŞ. KOMEDİ”
Şair, oyun yazarı, senarist ve yönetmen Thomas Brasch, 1945 yılında Westow/Yorkshire’da doğdu. 1947’de Doğu Almanya’ya yerleşti. Berlin’de liseyi bitirdikten sonra dizgici ve tesviyeci olarak çalıştı. Leipzig’de Basın Yayın öğrenimi görürken “varoluşçu dünya görüşü” ve “Doğu Almanya yöneticilerini küçük düşürmek” nedenleriyle okuldan atıldı. Bir süre garsonluk, amelelik gibi çeşitli işler yaptıktan sonra Berlin Volksbühne tiyatrosunda sahnelediği Vietnam programı “radikal sol eğilimleri” nedeniyle genel provadan sonra kaldırıldı. 1967/68 yılları arasında Babelsberg Sinema ve TV Yüksekokulu’nda Dramaturji eğitimi aldı, 1968’de Prag’ın işgalini protesto ettiği için okuldan atıldı ve “devlete karşı yıkıcı faaliyete teşvik etmek” suçundan iki yıl üç ay hapse mahkum edildi. Bu yüzden babası da Kültür Bakanı vekilliği görevinden ayrılmak zorunda kaldı. 1969/71 yılları arasında frezeci olarak çalıştı. 1971’de Helena Weigel tarafından Brecht arşivinde görevlendirildi ve “Brecht ve Sinema” konusunda çalışmalar yaptı. Birkaç istisna dışında yapıtlarının yayımlanmadığı Doğu Almanya’dan sonra 1976’da Batı Berlin’e yerleşmesinin ardından birçok ödül kazanan Brasch’a göre “sanat, dünyayı değiştirecek bir araç değil, bu dünyada hayatta kalmamızı sağlayan bir araçtır.” Politik ve toplumsal güçlerle savaşan bireylerin odak noktasını oluşturduğu oyunlarında mitlerden karabasanlara uzanan geniş bir yelpaze içinde faşist Almanya ve savaş sonrası yıllarla hesaplaşır. Sanatsal gelenekte genç Brecht’ten Büchner’e, Jean Genet’den Heiner Müller’e uzanan biçimsel denemelere girişir. Oyun, roman, senaryo ve şiirin yanı sıra geçimini daha çok çeviriyle sağlayan Brasch, Shakespeare ve Çehov çevirileri dışında çeşitli uyarlama çalışmaları da yaptı. Thomas Brasch Kasım 2001’de kalp yetmezliğinden hayatını kaybetti.
Kadınlar. Savaş.
Komedi’ye dair Sibel Arslan Yeşilay İlk kez 1988’de George Tabori tarafından Viyana’da sahnelenen “Kadınlar. Savaş. Komedi”, ‘erkek işi’ savaşı kadın gözüyle yansıtan, savaş karşıtı bir oyun. Savaş alanında erkeklerinden başka kaybedecekleri hiçbir şeyleri olmayan kadınların oyunu. Oyunun odak noktasında iki çamaşırcı kadın yer alır. Kadınlar Birinci Dünya Savaşı’nın ortasında, Rosa’nın kocası Johannes’i aramaya çıkarlar, ama Klara’nın da aşık olduğu Johannes ölmüştür. Savaş iki kadını çeşitli yolları denemeye zorlar, zevk ile ölüm arasında gidip gelen oyunlar oynamayı sürdürürler.
Üç bölümden oluşan oyununun ilk bölümü “Oyun Zamanı” adını taşıyor: İki kadın oyuncu- Klara ve Rosa’yı canlandıran oyuncular- 1916 yılında erkekler ve savaş hakkında konuşur. Satranç tahtası üzerinde çeşitli savaş durumlarını yansıtırlar. İki oyuncu , aynı erkeği seven Berlinli çamaşırcı kadınları canlandırırlar, sonra her ikisi de Verdun’de şehit düşen erkeği canlandırırlar. Birçok farklı roller oynarlar, zeki ve soğukkanlı Klara oyunun sonuna doğru ateşli Rosa’nın rolünü üstlenir. İkinci bölüm “Troya-Tiyatro-Ölüm”de Troya Savaşı’nın ortasında Shakespeare’in “Troilos ve Kressida”sından çöpçatan Pandaros çıkar karşımıza. Bir de kurşuna dizilmeyi bekleyen askerler. Üçüncü bölüm” Öfke Baldan Tatlıdır”, birinci bölümün uzun bir tiraddan oluşan bir çeşitlemesi niteliği taşır.
Düz bir çizgide gelişen, nedensellik içeren bir dramaturjik yapı kurmaktan kaçınan Brasch, oyuna tarih, edebiyat ve masal dünyasından irkiltici sahneler monte eder. Shakespeare, Brecht, Heiner Müller’den yaptığı alıntılar ve çeşitli mitoloji kahramanlarına yaptığı göndermelerle gerçek ile imge dünyasının birbiri içinde eridiği komik ve trajik unsurların iç içe geçtiği yoğun yapı kurar.
“Kadınlar. Savaş. Komedi” eleştirmen Rolf Michaelis’e göre “lirik monolog biçiminde bir oyun, epik tiyatro biçiminde bir dönem eleştirisi, tiyatro oynamanın olanakları üzerine düşünmemizi sağlayan bir yaşam öyküsü, kısacası günümüz için yazılmış bir tiyatro oyunudur.” KADINLAR. SAVAŞ. KOMEDİ Yazan: Thomas Brasch Çeviri-Dramaturgi: Sibel Arslan Yeşilay
Yönetmen:
Mehmet
Atak -Okuma-"Kadınlar Savaş Komedi"- İzlenim-Evrensel - Kadınlar Savaş Komedi hakkında ------------------------------
Alman tiyatrosunu okumak
------------------------------------------------------- Okumak için
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu ve Goethe Enstitüsü işbirliğiyle düzenlenen bir dizi etkinlikle, ‘okuma tiyatrosu’ gündemimize girdi.
------------------------------------------------------------------------------------------------
Mayıs'ta eski bir aşk
|
Thomas
Jonigk
Roland
Schimmelpfennig:
Marius von Mayenburg
Thomas Brasch’a
dair
